Szczeniak już biega po Twoim mieszkaniu, czy dopiero marzysz, żeby do Ciebie trafił? Oprócz wielkiej frajdy, to też czas ważnych decyzji, krótszego snu i ćwiczenia cierpliwości 🙂
To okej, że masz dużo pytań i czasem nie wiesz, co robić. Chcesz dla swojego malucha wszystkiego, co najlepsze – i to jest najważniejsze.
Pomogę Ci przejść ten czas
Prawidłowy proces socjalizacji i habituacji szczeniaka border collie
Border collie to rasa wybitnie inteligentna, wrażliwa i reaktywna. To co zaniedbasz do 16. tygodnia życia, potem będzie Cię kosztować miesiące pracy. U nich socjalizacja = profilaktyka przed lękliwością i nadpobudliwością.
1. Kluczowe okno czasowe
3-12 tydzień
Okres pierwotnej socjalizacji. Mózg chłonie jak gąbka, ale też najłatwiej o traumę.
Maksimum pozytywnych, kontrolowanych doświadczeń
12-16 tydzień
Okres socjalizacji wtórnej. Zaczyna się lęk przed nowym.
Utrwalanie + wprowadzanie trudniejszych bodźców
4-6 miesiąc
Okres młodzieńczy, czasem „faza lęków”
Nie cofać się, ale nie przeginać z presją
Do 2 lat
Dojrzewanie psychiczne bordera
Kontynuacja, praca nad samokontrolą
2. Socjalizacja = ludzie, psy, zwierzęta
To nauka, że inni są okej.
Zasady:
Jakość, nie ilość. 5 minut dobrej zabawy z jednym zrównoważonym psem > 1h w chaosie na wybiegu.
Ludzie: dzieci, mężczyźni z brodą, ludzie w kapeluszach, o kulach, w kombinezonach. Każdy daje smaka i odchodzi. Szczeniak decyduje czy chce podejść.
Psy: tylko dorosłe, stabilne, które nie dopuszczą do naskakiwania i piszczenia. Szczeniak ma się uczyć psiej komunikacji, nie nakręcania.
Inne zwierzęta: koty, kury, konie – jeśli ma z nimi żyć. Zawsze na smyczy, nagradzaj spokój i ignorowanie.
Dla bordera ważne: nie ucz go, że każdy pies/człowiek = zabawa. Ucz, że obecność innych = nuda i relaks przy Tobie. Inaczej wychowasz frustrata szczekającego na smyczy.
3. Habituacja = rzeczy, dźwięki, miejsca
To nauka, że świat jest okej. Czyli oswajanie z bodźcami nieożywionymi.
Checklista do 16. tyg. – border powinien poznać:
Podłoża: trawa, piach, metalowa krata, błoto, parkiet, folia, woda
Dźwięki: odkurzacz, suszarka, burza z YouTube, tir, pociąg, strzał z balona. Zaczynaj cicho + żarcie (z umiarem).
Miejsca: weterynarz na „sama wizyta za smaczki”, miasto, dworzec, galeria handlowa, auto, autobus.
Zabiegi: dotykanie łap, uszu, zębów, kocyk na głowę, obcinanie pazurów na niby. 30s dziennie = zero dramatu u weta.
Przedmioty: parasol otwierany nagle, rower, deskorolka, wózek, kosz na śmieci.
Zasada 3-sekundowa: Pokazujesz bodziec 3s z daleka. Szczeniak patrzy, odwraca się do Ciebie = „klik” + nagroda. Koniec. Nie zalewaj go bodźcami.
4. Jak to robić z borderem – specyfika rasy
Border collie ma niski próg pobudzenia i tendencję do fiksacji. Dlatego:
Kontroluj ekscytację. Jeśli po spotkaniu z psem szczeniak nie może się uspokoić 15 min, to było za dużo.
Ucz „wyłącznika”. Po każdej nowej rzeczy: mata + gryzak + odpoczynek. Border nie umie sam odpuścić. Ty musisz go tego nauczyć.
Nie utrwalaj pasienia. Szczeniak goni dzieci/rowery? Przerywasz zanim zacznie. Zapinaj linkę. Instynkt + brak kontroli = problem.
Praca węchowa > piłka. 5 min węszenia matą zmęczy go lepiej niż 30 min aportu i nie nakręci. Nakręcony border = szczekanie, niszczenie, gryzienie.
5. Czego absolutnie NIE robić
Psie przedszkola z 10 szczeniakami biegającymi luzem. Dla bordera to przepis na nadpobudliwość.
Zalewanie bodźcami: „niech się przyzwyczai” i ciąganie po mieście 3h. Efekt odwrotny – trauma.
Kara za strach. Szczeniak się cofnął = zwiększasz dystans i karmisz. Nie ciągniesz „chodź”.
Pozwalanie na wszystko „bo to szczeniak”. Granice od 1. dnia. Border testuje non stop.
6. Przykładowy plan tygodnia: 10-12 tydzień
2x spotkanie z 1 spokojnym psem, 10 min
3x nowi ludzie w domu, każdy daje 3 smaki i ignoruje
Codziennie 5 min: inne podłoże + 2 nowe dźwięki z telefonu
2x wyjazd autem do nowego miejsca: parking pod sklepem, siedzenie i patrzenie na świat + żucie
Codziennie zabiegi pielęgnacyjne 1 min + zabawa w chowanego w domu
Sen: 18-20h na dobę. Przemęczony border = diabeł tasmański
Najważniejsza zasada: Socjalizacja ma być nudna w 80%. Twój border ma się nauczyć, że świat jest przewidywalny, a najfajniej jest przy Tobie.